Osmanlı’nın İlk Başkentinde Bursa Gezilecek Yerler: 7 Tarihî Durak

Bursa gezilecek yerler dendiğinde aklıma ilk gelen şey, şehrin en eski sokaklarından birinde yürürken hissettiğim o taş döşeli zeminin ayak altındaki sertliği oluyor. Bursa, Osmanlı’nın ilk başkenti olmanın ağırlığını her köşesinde taşıyan, ama bir yandan da yeşilin her tonunu barındıran bir şehir. Tarihi 8500 yıl öncesine kadar uzanan bu kent, Bitinya’dan Roma’ya, Selçuklu’dan Bizans’a ve Osmanlı’ya kadar pek çok medeniyetin izlerini üzerinde barındırıyor. Gelin, bu kadim şehrin içinde birlikte dolaşalım.

Ulu Cami

Bursa’nın tarihî sembollerinden biri olan Ulu Cami, I. Beyazıt tarafından 1396–1400 yılları arasında yaptırılmış. Çok ayaklı camilerin en klasik ve anıtsal örneği sayılan yapıda yirmi adet kubbe bulunuyor. İçeri adımınızı attığınız anda duvarlardaki hat sanatı örnekleri gözünüze çarpıyor; her bir levha farklı bir hattat tarafından işlenmiş. Evliya Çelebi’nin Bursa’nın Ayasofya’sı olarak adlandırdığı caminin inşaatında, Karagöz ve Hacivat’ın da çalıştığı söyleniyor. Osmangazi ilçesinde Atatürk Caddesi üzerindeki bu yapıyı sabah erken saatlerde ziyaret etmek, hem sakin bir ortamda hem de ışığın kubbelere vuruşunu izlemek için iyi bir tercih.

Yeşil Cami ve Yeşil Türbe

Çelebi Mehmed’in türbesi olan Yeşil Türbe, ismini sahip olduğu turkuaz çinilerden alır. Yapının dış cephesindeki çini kaplamalar, yüzyıllar geçmesine karşın renklerini büyük ölçüde korumuş. Hemen yanı başındaki Yeşil Cami ise iç mekânındaki ince süsleme detaylarıyla dikkatli bir göze çok şey anlatıyor. Aynı bölgede bulunan Türk-İslam Eserleri Müzesi, “Sultaniye Medresesi” adıyla da bilinen Yeşil Medrese’nin günümüzdeki hâlidir ve Mimar Hacı İvaz Paşa tarafından 1414-1424 yılları arasında inşa edilmiştir. Yıldırım ilçesinin merkezinde, yaya olarak kolayca ulaşılabilen bu üçlü küme, bir arada gezilmeyi hak ediyor.

Koza Han ve Hanlar Bölgesi

Bursa’nın merkezinde konumlanan Hanlar Bölgesi, 14. yüzyılda oluşmaya başlayan ve 16. yüzyılın ortalarına kadar padişahların yaptırdığı anıtsal yapılarla gelişen bir ticaret merkezi olup 2014 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne alınmış. Bu bölgenin kalbi Koza Han. İpekböceği kozalarının alınıp satıldığı bu yapı, günümüzde ipek eşarp ve çeşitli ipek ürünlerin satıldığı bir merkez olarak işlevini sürdürüyor. Avlusundaki çınar ağacının gölgesinde oturup bir çay içmek, Bursa’nın nabzını tutmak gibi bir şey. Ulu Cami’nin hemen yakınındaki bu bölgede Koza Han dışında Pirinç Han, İpek Han, Emir Han, Geyve Han ve daha pek çok tarihî han yan yana sıralanıyor.

Cumalıkızık Köyü

2014 yılında UNESCO Dünya Kültür Mirası Listesi’ne kabul edilen Cumalıkızık Köyü, 700 yıldan uzun tarihiyle Osmanlı mimarisinin en güzel örneklerini barındıran bir açık hava müzesi niteliğinde. Dar taş sokakları, rengarenk boyalı ahşap evleri ve avlulara sarkan meyve ağaçlarıyla bir adım attığınızda şehrin gürültüsünü tamamen geride bırakıyorsunuz. Köyün girişinden itibaren yöresel ürünler satan küçük tezgâhlar sizi karşılıyor. Hafta içi gelirseniz daha sakin bir ortamda dolaşma şansınız var. Bursa’nın doğusunda, Yıldırım ilçesine bağlı bu köye şehir merkezinden yaklaşık 10 kilometre mesafede ulaşabilirsiniz.

Muradiye Külliyesi

Sultan II. Murat’ın 1425–1426 yıllarında yaptırdığı Muradiye Külliyesi, 2014 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne girmiş olup hamam, medrese, imaret ve 12 türbeden oluşuyor. Bursa’da yaptırılan son padişah külliyesi olma özelliğini taşıyan bu yapı, bulunduğu mahalleye de adını vermiş. Külliyenin bahçesinde ağaçların arasında yürürken, türbelerin birinden diğerine geçişte her kapıda farklı bir dönemin izini sürmek mümkün. Osmanlı şehzadelerinin türbelerindeki çini ve ahşap işçilikleri, o döneme ait zanaatın inceliğini gözler önüne seriyor. Muradiye semtinin iç sokaklarından yürüyerek ulaşabileceğiniz külliye, sakin bir öğleden sonra için ideal.

Osman Gazi ve Orhan Gazi Türbeleri

Osmanlı Devleti’nin kurucusu Osman Gazi için yaptırılan bu türbe, bir Osmanlı padişahı adına inşa edilen ilk türbe olma özelliğini taşıyor ve Osman Gazi’nin 1324’teki vefatı üzerine yaptırılmış. Tophane bölgesindeki bu türbeler, aynı zamanda şehrin panoramik manzarasını da izleyebileceğiniz bir noktada yer alıyor. Tepeye çıktığınızda Bursa Ovası’nın tamamını görmek mümkün; özellikle gün batımında ufuk çizgisindeki renk geçişleri oldukça etkileyici. Yapının ortasındaki sedef süslemeli ahşap sanduka, zanaatın ne denli ince olduğunu gösteriyor. Tophane Parkı’nın içindeki bu türbelere yürüyerek ulaşmak, parkın yeşilliği arasında güzel bir rota oluşturuyor.

Irgandı Köprüsü

Bursa’nın Yıldırım ilçesindeki Irgandı Köprüsü, 1442 yılında inşa edilmiş, 1854 depreminde hasar görmüş ve 2004 yılında Osmangazi Belediyesi tarafından yenilenerek tekrar kullanıma açılmış. Köprü üzerindeki dükkânlarda zanaatçılar geleneksel el sanatları ürünlerini sergiliyorlar. Köprünün bir ucundan diğerine yürürken küçük atölyelere göz atmak, el yapımı takılardan deri ürünlere kadar çeşitli işleri yakından incelemek güzel bir deneyim. Osmangazi ilçesinde Atatürk Caddesi’ne yakın bir konumda bulunan köprüye, şehir merkezinden kısa bir yürüyüşle varabilirsiniz.

Bursa’yı gezdikten sonra yakın çevredeki Mudanya sahil şeridini ya da İznik’in tarihî dokusunu da keşfetmek isteyenler, rotalarını bu yöne genişletebilir; her iki bölge de Bursa merkezinden günübirlik ulaşılabilecek mesafede.