Karaca Mağarası’ndan Kov Kalesi’ne Gümüşhane Gezilecek Yerler

Gümüşhane gezilecek yerler denince akla ilk gelen şey genellikle Karadeniz’in kıyı şeridi oluyor ama bu şehir, iç kesimlerde kendini gösteriyor. Dağların arasına sıkışmış vadiler, yüzlerce yıllık kaleler, yer altı dünyasının karanlık koridorları ve terkedilmiş köyler… Fotoğraf makinenizi şarj etmeden bu şehre adım atmayın çünkü her virajda bir kare sizi bekliyor. Deniz seviyesinden 1150 metre yükseklikte, Harşit Çayı’nın oluşturduğu dar bir vadide kurulmuş bu şehir, binlerce yıllık geçmişiyle gümüş madenciliğinin merkeziydi ve adını da Türkçe “gümüş” ile Farsça “hane” kelimelerinden alıyor.

Karaca Mağarası

Gümüşhane denince akla gelen ilk durak olan Karaca Mağarası, Torul ilçesinde konumlanıyor ve şehrin turizminde çok önemli bir rol oynuyor. Deniz seviyesinden yaklaşık 1550 metre yüksekte yer alan bu mağara, bilim insanlarının tahminlerine göre 150 milyon yıllık bir jeolojik geçmişe sahip. Torul’a bağlı Cebeli köyü sınırlarında, yeşilliğin içinde bir girişle karşılaşıyorsunuz. Giriş bölümünde dar bir alan sizi karşılıyor ama ilerledikçe mekan genişliyor; toplamda 256 metrelik bir uzunluğa sahip. Mağara kendi içinde 5 bağımsız bölümden oluşuyor. Sarkıt ve dikitlerin ışıklandırma altında yarattığı görüntü, yer altında bir galeriye girmiş gibi hissettiriyor. Buranın astım hastaları için de faydalı olduğuna inanılıyor.

Torul Kalesi ve Cam Seyir Terası

Orta Çağ’dan günümüze ulaşmış yapılardan biri olan Torul Kalesi, hem mimari detaylarıyla hem de cam seyir terası ile ilgi topluyor. Torul ilçesinde bulunan 240 metrelik cam seyir terası, kalenin yakınındaki bir zirveye kurulmuş; Türkiye’deki en yüksek cam teraslardan biri. Zigana tüneli ile Karaca Mağarası güzergahı üzerinde yer alan platform, 90 metrekarelik alana sahip ve aynı anda 50 kişiyi taşıyabilecek şekilde tasarlanmış. Cam zemin üzerinde yüzlerce metre aşağıdaki vadiye bakmak, başlangıçta biraz tedirgin etse de birkaç adım sonra alışıyorsunuz. Fatih Sultan Mehmet döneminden kalan kalenin yanına eklenen bu teras, bölgeyi çok daha çekici bir hale getirmiş.

Santa Harabeleri

Gümüşhane’nin Dumanlı köyüne doğru ilerlerken yol boyunca sizi karşılayan sessizlik, Santa’ya yaklaştığınızın habercisi oluyor. 17. yüzyılda Rumlar tarafından kurulan bu yerleşim alanı, taş mimarisiyle dikkat çekiyor; 300’den fazla taş ev, kilise ve okul kalıntısı geçmişin izlerini taşıyor. Yanbolu Deresi’nin doğduğu vadi alanlarında kurulmuş olan Santa Harabeleri, 1600’lü yıllarda Rumlara ev sahipliği yapmış ve günümüzde Piştoflu, Binatlı, İşhanlı, Terzili, Çakallı, Zurnacılı ve Sincanlı-Kozlu olmak üzere 7 mahalleden oluşuyor. Taş duvarların arasında yürürken, bir zamanlar burada insanların yaşadığını hayal etmek kolay. Gümüşhane’yi keşfederken Trabzon ve Bayburt gibi komşu illerin gezi rotalarına da göz atmanızı öneririm; bölge bir bütün olarak planlandığında çok daha verimli bir seyahat çıkıyor ortaya.

Kov Kalesi

Gümüşhane’nin merkezine 22 kilometre uzaklıkta bulunan Kov Kalesi ve çevresi, arkeolojik sit alanı olarak tescillenmiş durumda. Trabzon İmparatoru III. Aleksios tarafından 1361 yılında yaptırıldığı düşünülen kale, 130 metre yükseklikteki bir kayanın üzerine inşa edilmiş ve en uç noktasındaki rakım 1.760 metreyi buluyor. Dikdörtgen planlı yapı, iç ve dış olmak üzere iki bölümden oluşuyor. Tepeye tırmanırken esen rüzgar ve aşağıda uzanan geniş vadi, burayı stratejik bir gözetleme noktası olarak seçenlere hak verdiriyor. Kalenin tepesinden bakıldığında Gümüşhane’nin dağ silsilesini geniş bir açıdan izlemek mümkün.

Limni Gölü Tabiat Parkı

Gümüşhane’nin önemli doğa noktalarından biri olan Limni Gölü, Zigana Dağı’nın eteklerinde yer alıyor. Sarıçam ormanları ile çevrili göl, Saronay Yaylası’nda konumlanmış. Gümüşhane merkezine yaklaşık 40 kilometre uzaklıkta. Göl çevresindeki ahşap yürüyüş yollarında ilerlerken, suyun üzerinde yansıyan ağaç gölgeleri sakin bir tablo çiziyor. Zigana köyü sınırlarındaki göl, çevresinde yapılan peyzaj çalışması ve kır evleriyle birlikte tam gün vakit geçirilebilecek bir alan haline gelmiş. Özellikle sabah erken saatlerde sislerin gölün üzerinde dans ettiği anlar, fotoğraf çekmek için ideal zamanlar.

Tomara Şelalesi

Şiran ilçesinde bulunan Tomara Şelalesi, Gümüşhane’nin en bilinen doğa noktalarından biri. Kesme taştan yapılmış yürüyüş parkurunda şelale manzarasının hemen yanında ilerliyorsunuz. Tomara, tek bir şelaleden ibaret değil; farklı yüksekliklerden akan birçok kolun birleşiminden oluşuyor. Suyun kayaların arasından çıkarak vadiye döküldüğü noktada serinlik hemen hissediliyor. Şelale adına 2009 yılından beri her yıl “Şiran Tomara Şelalesi Kültür ve Turizm Festivali” düzenleniyor. Yürüyüş sonrasında çevredeki dinlenme alanlarında oturup suyun sesini dinlemek, günün en rahatlatıcı anı oluyor.

Süleymaniye Mahallesi

Gümüşhane merkezinde, Süleymaniye Mahallesi şehrin en eski yerleşim noktası olarak biliniyor. Tarihi İpek Yolu üzerinde bulunan bu yerleşke, Gümüşhane’nin en kadim semti. Türkler, Ermeniler ve Rumlar uzun yıllar burada birlikte yaşamış; alan bir dönem antik kent statüsünde değerlendirilmiş ve Kanuni Sultan Süleyman döneminden kalan bir yadigar olarak da anılıyor. Dar sokaklardan ilerlerken eski taş yapıların, caminin ve hamamın yan yana durduğu bir siluet sizi karşılıyor. Burada birkaç saat ayırıp eski Gümüşhane’nin ruhunu hissetmek, şehri anlama açısından önemli bir adım.